Upang markahan ang ikasampung anibersaryo ng makasaysayang arbitral victory ng Pilipinas sa West Philippine Sea (WPS), nagtipon-tipon ang mga tagasuporta ng pumanaw na dating Pangulong Benigno “Noynoy” Aquino III upang bigyang-pugay ang kanyang legasiya bilang pangunahing “arkitekto” ng naturang legal na tagumpay. Ang programa na inorganisa ng Ninoy and Cory Aquino Foundation (NCAF) at ng Liberal Party of the Philippines nitong Linggo ay dinaluhan din ng mga pamayanan ng mangingisda at mga kaalyadong grupo. Sa isang pahayag, kinilala ng NCAF ang matapang na desisyon ni Aquino na ihain ang arbitration case noong 2013 na nagbunga ng makasaysayang desisyon ng Permanent Court of Arbitration noong Hulyo 12, 2016.
Sa naturang pagtitipon, emosyonal na binalikan ni NCAF Executive Director Kiko Aquino Dee ang kanyang “Tito Noy” na hinarap ang tensyon sa WPS nang may dignidad at kahinahunan. Binigyang-diin ni Dee na ang pagkapanalo ng bansa ay patunay na umiiral ang isang “rules-based order” kung saan maaaring resolbahin ang mga agawan sa teritoryo sa mapayapang paraan nang hindi gumagamit ng dahas. Bagamat aminado siyang mas naging agresibo at maingay ang mga pagkilos sa WPS sa nakalipas na dekada, nananatili aniyang gabay at makabuluhan ang ehemplo na iniwan ng dating pangulo.
Suportado naman ni Liberal Party President at dating kongresista Erin Tañada ang panawagang ito, at hinimok ang mga kasalukuyang mambabatas na mag-isip nang mabuti upang matiyak na hindi mapupunta sa giyera ang sitwasyon. Inihalintulad ni Tañada ang legal na tagumpay sa WPS sa makasaysayang EDSA People Power Revolution noong 1986, kung saan ipinaglaban ng mga Pilipino ang kanilang karapatan sa mapayapang paraan. Idinagdag niya na patuloy na aalalahanin at ikukuwento ang tagumpay na ito sa mga susunod pang henerasyon ng kabataan upang hindi malimutan ang halaga ng ating soberanya.
Nagpahayag din ng malalim na pasasalamat si Restituto “Ka Resty” del Rosario, chairman ng Bagong Pangarap Fishermen Association, para sa malasakit na ipinamalas ni Aquino sa mga maliliit na mangingisda na direktang naaapektuhan ng tensyon. Ikinatuwa rin ni Del Rosario ang dumaraming bilang ng mga Pilipinong tumatayo para sa karagatan ng bansa, gayundin ang mga lokal na pamahalaan na opisyal nang nagdeklara sa Hulyo 12 bilang taunang “Day of Victory.” Para sa mga mangingisda, ang hakbang na ito ay nagbibigay sa kanila ng lakas ng loob na patuloy na pumalaot sa kanilang tradisyunal na pangisdaan.
Kaugnay ng selebrasyon, naglabas ang Department of Foreign Affairs (DFA) ng isang pinagsamang pahayag kasama ang 13 iba pang bansa upang muling igiit na walang ligal na basehan ang pag-angkin ng China sa buong South China Sea. Kabilang sa mga lumagda sa deklarasyon ang mga gobyerno ng Pilipinas, Australia, Canada, Estonia, Germany, Italy, Japan, Latvia, Lithuania, New Zealand, Romania, Slovenia, United Kingdom, at United States. Muli nilang pinagtibay ang kanilang pagsuporta sa isang malaya, bukas, at mapayapang Indo-Pacific region na nakasandig sa batas internasyonal at sa United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS).
Sa kabila ng nagkakaisang desisyon ng pandaigdigang tribunal na nagpawalang-bisa sa “nine-dash line” at nagpatibay sa Exclusive Economic Zone (EEZ) ng Pilipinas, patuloy pa ring tumatanggi ang Beijing na kilalanin ang ruling. Gayunpaman, ang pagtitipon ng mga tagasuporta at ang suporta ng internasyonal na komunidad ay nagpapakita na ang legasiya ng administrasyong Aquino sa pagtatanggol sa pambansang teritoryo ay nananatiling buhay at matatag matapos ang sampung taon.
Leave a Reply